جوش های شياری

//جوش های شياری

جوش هاي شياري

انواع جوش[۱]

استاندارد AWS A 2.4 كه در مورد علائم جوشكاري، لحيم كاري و تست هاي غير مخرب تدوين گرديده، انواع جوش ها را در ۹ گروه اصلي ذكر كرده است؛

جوش هاي شياري(Groove welds) ، جوش هاي گوشه(نبشي) (Fillet welds) ، جوش هاي كام يا دكمه ايي (Plug or slot welds) ، جوش هاي زائده ايي( Stud welds) ، جوش هاي نقطه ايي يا پيش طرحي(Spot or projection welds)، جوش هاي نواري(Seam welds) ، جوش هاي پشتي يا جوش هاي پشتبند(Backing weld or back weld) ، جوش هاي سطحي(Surfacing weld) ، جوش هاي لبه ايي(Edge weld)

با توجه به تنوع انواع اتصالات و جوشها ، طراح جوش با در نظر گرفتن مواردي از قبيل در دسترس بودن اتصال جهت جوشكاري، نوع فرايند جوشكاري، تناسب با طرح سازه و هزينه هاي جوشكاري ، بهترين گزينه را انتخاب مي كند.

در اين مقاله به توضيح جوش هاي شياري ميپردازيم.

 

تعريف جوش هاي شياري

جوش شياري به جوشي گفته مي شود كه در شيار بين دو قطعه اجرا ميگردد. طرح شيار اين جوش ها به شامل اين موارد هستند؛
لبه گونيايي(Square groove )، لبه اوريب(Scarf) ، V شكل يا جناقي(V-groove)،نيم جناقي(Bevel groove) ،
U شكل يا لاله ايي (U-groove) ، J شكل يا نيم لاله ايي(J-groove) ، جناقي لبه گرد(Flare-V-groove) ،
نيم جناقي لبه گرد(Flare-bevel-groove)

نامگذاري هاي بالا اغلب براساس ظاهر اتصال در نماي مقطع هستند. انتخاب نوع جوش شياري بستگي به عواملي چون دسترسي، هزينه هاي ساخت، نوع فرايند جوشكاي، تطابق با طرح سازه و كنترل پيچيدگي دارد.

جوش هاي شياري لبه گونيايي به علت عدم پخ سازي و كاهش مصرف فلز پر كننده ، اقتصادي ترين جوش محسوب ميشوند اما استفاده از آنها به قطعات نازك محدود مي گردد.

معمولا دسترسي به نفوذ كامل از يك طرف، فقط به قطعاتي با ضخامت كمتر و مساوي ۶ ميليمتر محدود مي شود.

به منظور جوشكاري قطعات ضخيم تر بايد هندسه شيار به گونه ايي باشد كه علاوه بر دسترسي كافي جهت جوشكاري، سلامت و استحكام اتصال نيز تامين گردد.

دسته بندي علائم جوش هاي شياري

مطابق استاندارد AWS A 2.4 ، به هشت دسته تقسيم مي شوند. تمام اين علائم ممكن است طرف فلش، طرف ديگر و يا به صورت دو طرفه اجرا شوند. اندازه گيري در جوش هاي شياري يك طرفه در طرفي از خط مرجع كه علامت جوش قرار گرفته و در جوش هاي شياري دو طرفه در هر دو طرف خط مرجع قيد ميگردد.

نكته : فاصله ريشه(GAP) ، فقط در يك طرف خط مرجع قرار ميگيرد.

جوش هاي شياري اغلب بر مبناي عمق پخ ، سايز، فاصله ريشه و زاويه شيار اندازه گذاري مي شوند. البته در جوش هاي شياري لاله ايي و نيم لاله ايي علاوه بر موارد فوق ، به شعاع انحناء شيار نيز اشاره مي گردد.

عمق پخ با “S” مشخص شده ، سمت چپ علامت جوش قرار مي گيرد. عمق پخ ، فاصله عمودي از سطح فلز پايه تا ابتداي پاشنه مي باشد.

سايز جوش شياري داخل پرانتز و سمت چپ علامت جوش قرار ميگيرد كه با “E” مشخص ميشود. منشور از سايز جوش شياري ، فاصله عمودي از سطح فلز پايه تا حداكثر ميزان نفوذ فلز جوش در فلز پايه مي باشد.

به غير از جوش هاي شياري لبه گونيايي(بدون لبه سازي) ، سايز جوش “(E)” و عمق پخ”S”  به صورت “S(E)” سمت چپ علامت جوش ذكر مي گردد.

چنانچه اتصال ، لبه سازي نداشته باشد فقط از سايز جوش (E) استفاده ميشود.

فاصله ريشه(Gap) توسط عددي داخل علامت جوش شياري ، مشخص ميگردد.

زاويه شيار بر حسب درجه ، خارج از علامت جوش ، بالا يا پائين آن مشخص ميشود.

مقادير شعاع شيار(براي جوشهاي U و J) و پاشنه در علامت جوشكاري درج نمي شود . معمولا در جزئيات نقشه، تصوير مقطع اتصال و يا در ناحيه دنباله علامت جوشكاري نوشته مي شود.

 

%d8%a2%d9%85%d9%88%d8%b2%d8%b4-%d8%a8%d8%a7%d8%b2%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d8%ac%d9%88%d8%b4-1

مفهوم اصطلاحات PJP و CJP

اصطلاح CJP كه در استاندارد AWS D1.1 فراوان به كار رفته است بيانگر Complete Joint Penetration مي باشد.

CJP يعني اتصالي كه داراي جوشي با نفوذ كامل است و ممكن است با تسمه پشت بند يا بدون تسمه پشتبند باشد.

اصطلاح PJP : اين اصطلاح نيز در در استاندارد AWS D1.1 فراوان به كار رفته است بيانگر Partial  Joint Penetration هست. يعني اتصالي كه داراي جوشي با نفوذ جزئي(ناقص) است.

در مورد جوش هاي شياري دو طرفه غير متقارن بايد سايز جوش مشخص شود.

 

استفاده از پشتبند در جوش شياري

در جوش هاي شياري چنانچه نياز به استفاده از پشتبند باشد ، از علامت پشتبند در طرفي از خط مرجع كه روبروي علامت جوش شياري مي باشد، استفاده ميگردد. اگر نياز به حذف پشت بند بعد از عمليات جوشكاري باشد از حرف “R” داخل علامت پشتبند استفاده ميشود.

جنس و ابعاد پشتبند معمولا در قسمت دنباله علامت جوشكاري و يا در يادداشت هاي نقشه مشخص مي گردد. اگرچه Backing weld نوعي پشتبند از جنس فلز جوش مي باشد ولي علامت آن با علامت پشتبند كاملا متفاوت مي باشد.

استفاده از فاصله دهنده در جوش شياري

در صورتي كه در جوش هاي شياري به استفاده از فاصله دهنده[۲] نياز باشد يك مسطتيل با علامت جوش شياري همراه ميگردد. اگر از خطوط مرجع چندگانه استفاده شود، علامت فاصله دهنده در نزديكترين فاصله نسبت به فلش قرار مي گيرد. جنس و ابعاد فاصله دهنده اغلب در قسمت دنباله علامت جوشكاري و يا در يادداشت هاي نقشه مشخص ميگردد.

در جوش هاي شياري گاهي اوقات از مغزي هاي مصرف شدني[۳] استفاده ميشود. در اين مواقع علامت آن در طرفي از خط مرجع كه روبروي علامت جوش شياري است مشخص مي شود.

طبقه بندي AWS جهت اين نوع مغزي ها در قسمت دنباله علامت جوشكاري نوشته مي شود و در استاندارد AWS A 5.30 اين طبقه بندي ها توضيح داده شده اند.

يكي از مواردي كه معمولا با جوش هاي شياري نفوذ كامل همراه مي شود، عمليات تراشيدن ريشه[۴] مي باشد. اين عمليات ممكن است با يك يا چند خط مرجع مشخص گردد. اشاره به عمليات تراشيدن ريشه معمولا در قسمت دم علامت جوشكاري معين ميگردد.

در صورتي كه اين عمليات براي جوش هاي شياري دو طرفه غير متقارن مد نظر باشد ، علامت جوشكاري بايد حاوي اندازه هاي عمق پخ در دو طرف، زاويه شيار و فاصله ريشه باشد.

جوش هاي شياري لبه گرد

در جوش هاي شياري لبه گرد، عمق پخ و زاويه شيار تابعي از انحناء فلز پايه ميباشد. اين جوش ها اغلب به صورت نفوذ كامل اجرا نمي شوند زيرا ذوب بر روي سطوح يك يا دو عضو ايجاد مي شود. بنا براين سايز جوش بستگي به ميزان انحناء فلز پايه دارد كه اين انحناء با ميزان شعاع آن سنجيده مي شود. در جوش هاي شياري لبه گرد ، عمق پخ همان شعاع انحناء مي باشد كه با “S” مشخص شده است.

سايز جوش(E) در جوش هاي شياري لبه گرد مشابه ساير جوش هاي شياري مي باشد.

 

[۱] Type of weld

[۲] Spacer

[۳] Consumable insert

[۴] Back guaging

۱۳۹۶-۳-۵ ۲۱:۳۴:۴۲ +۰۰:۰۰

ثبت ديدگاه

کد امنیتی *